دتکتور حرارتیاشکارسازهای حرارتی مانند ترموستات ها دارای یک بخش الکتریکی یا مکانیکی حساس به گرما هستند.بنابراین می توان این گونه اشکارسازهارا به طور مقدماتی در دو گروه بزرگ الکتریکی و مکانیکی طبقه بندی نمود.اشکارسازهایی با حسگر ترموکوپلی یا ترمیستوری در گروه الکتریکی و اشکارسازهای دیگر با حسگر فانوسه ای یا بی متالی در گروه مکانیکی جای می گیرند.البته در هرحال فارغ از اینکه حسگر گرمایی،الکتریکی یا مکانیکی باشد،اشکارساز در فرایندی الکتریکی قرار میگیرد و پیام های ان نیز به صورت الکتریکی منتقل می شود.

از دیدگاه روش کشف و اعلام نیز می توان اشکارسازهای حرارتی را در دو گروه (دمای ثابت) و (نرخ افزایشی یا ناگهانی) قرار دارد.البته این طبقه بندی،اشکارسازهایی را که به صورت(مرکب)،دارای قابلیت های هریک از اشکارسازهای دمای ثابت و افزایشی هستند را نیز دربرمی گیرد.

از سوی دیگر اشکارسازهای حرارتی قطع نظر از اینکه در کدامیک از گروه های دمای ثابت،افزایشی یا مرکب گنجانده شوند، می توانند براساس قرارگیری در انواع سیستم های متعارف،ادرس پذیر یا ادرس پذیر انالوگ نیز طبقه بندی شوند.

اشکارسازهای حرارتی با توجه به اینکه در چه شرایط و چگونه مکانی به کار گرفته می شوند باید دارای قابلیت ها و ساختار ویژه ای باشند که این خود می تواند وجه تمایز دیگری برای طبقه بندی ان ها باشد.

قابلیت هم چون امکان استفاده در شرایط رطوبتی بالا ،غیر قابل نفوذ بودن در مقابل گرد و غبار و ویژگی کاربرد در اماکنی با خطر انفجار از جمله مواردی است که میتواند موجب تغییرات و تنوع ساختار شود .پوشش های مختلف از نوع آلمینیوم ریختگی یا اپوکسی ،واشربندی خاص استفاده از تیغه های الکتریکی از جنس طلا یا نقره ،پیچ های ضد زنگ استیل و موارد دیگری از این قبیل ،نمونه هایی از تغییرات ساختاری ویژه هستند که امکان استفاده از آشکارسازهای حرارتی را در شرایط خاص فراهم می آورند .

در کنار آنچه آمد ،بنابه اینکه آشکارساز در چه دمایی فعال می شود ،می توان گروه بندی دیگری نیز قایل شد . براین اساس آشکارسازهای حرارتی در سه گروه واکنش سریع (دمای بین ۶۰cتا۵۷c) ،واکنش متوسط (دمای بین ۷۰cتا۶۵c)و واکنش کند (دمای ۹۰c)جای می گیرد .

به کارگیری حسگرهای مکانیکی یا الکتریکی با روش های دمای ثابت ،افزایشی یا مرکب در سیستم های متفاوت و ساختار های ویژه ،ترکیب های گوناگون ومتنوعی را به وجود آورده و امکان تطابق با نیازهای متنوع را فراهم میکند .

به طور کلی آشکارسازهای افزایشی برای فضاهایی با ارتفاع بیش از ۹متر مناسب نیست و همچنین آشکارسازهای حرارتی دمای ثابت نیز برای فضاهای با ارتفاع بیش از ۵/۷ متر توصیه نمیشوند .

مشخصات عمومی آشکارسازهای حرارتی :

حساسیت :                     تاخیری

ارتفاع نصب :                بین ۶تا۹متر (در اغلب مدل ها حد اکثر ارتفاع نصب کمتر از ۷متر تعیین میشود )

مساحت تحت پوشش:         از ۱۰ تا ۵۰ متر مربع با توجه به نوع حسگر (درس این است که فضای تحت پوشش هر

                                 آشکارساز حرارتی بر اساس نشان تجاری آن از طریق کاتالوگ ها و اسناد فنی سازندگان

                                 استخراج گرددو مبنای طراحی قرار گیرد )

واکنش به حریق های پنهان : بد

واکنش به حریق های سریع توام

با شعله :                        خوب

سرعت واکنش :              نسبتا کند تا شعله ور شدن

حداکثر فاصله بین دو

آشکارساز حرارتی :          (۶متر در ارتفاع ۵/۲ متر )

                                 (۵/۵متر در ارتفاع ۴متر )

                                 (۵متر در ارتفاع ۶متر )

کاربرد :                        آشپزخانه ها ، موتور خانه ها ، پارکینگ ها و در اماکنی که در آن ها امکان استفاده از آشکار

                                  سازهای دودی به دلیل وجود بخار یا دود حاصل از سازو کار طبیعی تجهیزات یا فعالیت ها وجود

                                  وجود ندارد .

آشکار ساز حرارتی دمای ثابت :

دتکتور حرارتی دما ثابتحسگر این گونه آشکارسازها بر اساس دمای از پیش تعیین شده و ثابتی عمل میکند .

به عنوان مثال در برخی از آشکاسازهای دمای ثابت از فلز زود گداز که تحت تاثیر دمای مشخصی ذوب میشود استفاده میگردد که پس از عمل نمودن برای بهره برداری مجدد میابد فیوز یا همان فلز زود گداز را تعویض نمود .البته امروزه اغلب آشکارسازهای دمای ثابت از مکانیسم های ترمیستوری یا بیمتالی بر خوردارند که برای راه اندازی مجدد نیازی به تعویض یا تمهیدات خاص دیگری ندارند .

مشخصات نوعی آشکارساز حرارتی دمای ثابت :

الف مکانیکی :

ساخت :                                             هوچیکی

نوع :                                                بیمتالی

ولتاژ نامی :                                         ۲۴ولت دیسی

ولتاژ کار :                                          ۱۵-۳۰ ولت دی سی

جریان آماده به کار :                                ۰

جریان در حالت حشدار :                          ۵۰ میلی آمپر تحت ولتاژ ۲۴ ولت دیسی

دامنه دمای محیط :                                 مثبت ۶۰ درجه تا منفی ۳۰درجه

دامنه دما برای نگهداری و انبار نمودن :        مثبت ۷۰ درجه تا منفی ۳۰ درجه

درجه حفاظت الکتریکی :                         آی پی ۶۷

ویژگی :                                              ضد آب

 

ب:الکترونیکی :

ساخت :                                             هوچیکی

نوع :                                               ترمیستوری (دمای ثابت )

ولتاژ نامی :                                        ۲۴ولت دی سی

ولتاژ کار :                                          ۱۵-۳۰ ولت دی سی

جریان :                                              ۲۵میکرو آمپر تحت ولتاژ ۳۰ولت

حد اکثر جریان کلید زنی :                          ۴۰ میلی آمپر

دمای تحریک :                                       ۶۲ درجه

دامنه دمای محیط :                                  مثبت ۵۰ تا منفی ۱۰ درجه سانتی گراد

دامنه دما برای نگهداری و انبار نمودن :         مقبت ۶۰ تا منفی ۳۰درجه "

رطوبت نسبی در دمای ۴۰درجه :               ۹۵%

آشکار ساز حرارتی نرخ افزایشی :

این گونه آشکازساز براساس سرعت افزایش دما تحریک می شود.بنابراین دو عامل افزایش دما و مدت زمان ان در عملکرد اشکارساز موثر است.  

نرخ تحریک برای اغلب اشکارسازهای افزایشی معمولا۴/۸درجه سانتی گراد در دقیقه است و معنی آن این است که چنانچه  دمای مکانی ظرف مدت یک دقیقه به میزان ۸٫۴   افزایش یابد،اشکارساز در وضعیت هشدار قرار می گیرند.به همین دلیل این نوع اشکارسازبرای اماکنی که در ان ها امکان افزایش ناگهانی دما وجود دارد مناسب نیست.

در اشکارسازهای حرارتی افزایشی از دو حسگر دما استفاده می شود.یکی از حسگرها در محفظه ای بسته و به دور از تاثیرات محیطی قرار می گیرد و حسگر دوم در معرض دمای بیرون قرار داشته و تغییرات سریع دمای محیط را تقریبا انی و مستقیم حس می کند. افزایش نرخ دما در واحد مشخصی از زمان موجب تحریک حسگر خارجی و ایجاد عدم توازن بین دو حسگر و فعال شدن اشکارساز می شود. حسگر داخلی که از نوع دما ثابت است به عنوان حسگر حد نیز عمل می کند و در صورت افزایش دما از مقدار تنظیم شده،واکنش نشان می دهد.

در انواع مکانیکی ممکن است،انبساط تدریجی یک فانوسه در اثر افزایش فشار هوای داخل ان موجب وصل شدن یک سوییچ شود.در گونه های الکتریکی نیز دو ترمیستور به صورت داخلی و خارجی به عنوان حسگرهای مطلق و نسبی بر مبنای تغییر مقاومت و عدم توازن بین ان ها در اثر افزایش دما،اشکارساز را فعال می کنند.

همان طور که اشاره شد،این گونه اشکارسازها برای اماکنی که دارای تغییرات دمایی سریع هستند توصیه نمی شوند،بنابراین بیشتر مناسب اماکنی هستند که ضمن ثبات در اندازه معمولی ، احتمال وقوع حریق با سرعت بالا در آنها زساد باشد و باید مراغب بود که سیستم گرمایی ساختمان تاثیری بر آنها نداشته باشند .به عنوان مثال ممکم است ،سیستم گرمایشی ساختمان نثبت به باز و بسته شدن مکرر درها و پنجره ها در ماههای  سرد زمستان واکنش سریعی از خود نشان دهد که در این صورت احتمال  ارسال پیام خطا از سوی چنین آشکارسازهایی زیاد میشود . به منظور جلوگیری از ارسال پیامهای کاذب ، قطع نظر از رعایت اصول نصب ،معمولا اینگونه آشکارسازها با یکه حسگر دمای ثابت نیز ترکیب میشود . آشکارساز مرکب دمای ثابت افزایشی ممکن است پنیوماتیک یا الکتریکی باشد .

آشکارسازهای حرارتی مرکب (ثابت –افزایشی )دارای یک تقطه عملکرد بر اساس دمای مشخص هستند ، به عنوان مثال این نقطه تنظیم میتواند برابر با ۵۸درجه ثانتی گراد باشد در عین حال مکانیسم افزایشی نیز در این نوع دتکتورها استفاده میشود که فارق از دمای محیط ،چنانچه نرخ افزایش به مقدار مشخصی در واحد زمان باشد ، آشکارساز در حالت هشدار قرار میگیرد .

این نرخ همانگونه که قبلا نیز به آن اشاره شد معمولا ۴/۸درجه سانتی گراد در دقیقه است . بنابراین چنین آشکارسازی چنانچه حتی دمای محیط به ۵۸درجه نیز برسد ، در صورت افزایش دما به میزان ۸درجه ثانتی گراد پیام هشدار رار به مرکز کنترل اعلام حریق ارسال خواهد نمود .

مشخصات نوعی آشکاساز حرارتی مرکب دمای ثابت –افزایشی

الف : متعارف

ساخت :                             ترن

نوع :                                الکترونیکی با دو ترمیستور

ولتاژ نامی :                        ۲۴ ولت نامی

جریان آماده به کار :              ۱۰۰میکرو آمپر

جریان در حالت هشدار :          ۱۰۰ میلی آمپر

دمای هشدار :                      ۵۷درجه سانتی گراد یا ۸درجه در یک دقیقه

دامنه دمای محل نصب :          ۰تا ۳۸درجه سانتی گراد

دامنه رطوبت محیط :              ۱۰ تا ۹۳ %

ب: آدرس پذیر :

ساخت :                                سیستم سنسور

نوع :                                  مرکب دمای ثابت و افزایشی

دامنه ولتاژ:                           ۱۵تا۳۰ ولت دی سی

جریان آماده به کار :                 ۳۰۰میکرو آمپر در ۲۴ ولت دی سی

                                         با چشمک زدن دیدو نوری در هر ۵ ثانیه

جریان دیود نوری :                   ۵/۶ میلی آمپر در ۲۴ولت دی سی

دمای تحریک حسگر دمای ثابت :   ۵۷درجه سانتی گراد

تحریک حسگر افزایشی :             ۴/۸ درجه سانتی گراد در هر دقیقه

دامنه رطوبت محل نصب :           ۱۰تا ۹۳ درصد

دامنه دمای محیط :                     ۲۰- درجه تا ۳۸ درجه سانتی گراد

 

آشکار ساز حرارتی خطی :

دتکتور حرارتی خطیآشکارسازهای خطی به دلیل ساختار رشته ای و طولانی به این نام خوانده می شوند. چنین ساختاری استفاده از ان ها را در کناره ها و حاشیه های سقف های دکوراتیو به نحوی که از نظر ها پنهان بمانند امکان پذیر می سازد. همچنین کاربرد ان ها را در اماکن باز و وسیع مانند کارخانجات،محوطه های صنعنی،خطوط انتقال سیال،طونل ها،انبارهای بزرگ سرپوشیده یا باز،ایستگاه های قطار،مترو و نظایر ان میسر میسازد.(به این نوع اشکارسازها دتکتورهای کابلی هم می گویند )

انبساط مایع و یا گاز تحت تاثیر گرما در داخل لوله ای بلند و یا استفاده از چندین فلز زودگداز در طول مسیر اشکارساز خطی و یا تغییر مقاومت یک زوج سیم در اثر گرما،همگی می توانند عوامل محرک ویا فعال کننده سیستم اعلام باشند.

ساختمان گونه ای از اشکارساز های خطی مطابق تصاویر بعدی از دو سیم به هم تابیده که با یک عایق پلی مری حساس به گرما پوشانده شده است،تشکیل می شود.مجموعه سیم تک زوجی و عایق پلی مری نیز در لفافی قرار می گیرد و غلاف دیگری تمام لایه های داخلی را از صدمات مکانیکی و تاثیرات معمولی محیطی محافظت می کند.

 

اشکارسازهای خطی به طور معمول در چهاردامنه دمایی مورد استفاده قرار می گیرد :

معمولی :                   ۶۸درجه سانتی گراد

متوسط :                    ۸/۸۷ درجه سانتی گراد

زیاد :                       ۸/۱۳۷ درجه سانتی گراد

خیلی زیاد :                 ۱۸۰ درجه سانتی گراد

عملکرد آشکار ساز خطی از منتطق ساده ای پیروی میکند . دو سیم از یک طرف به مرکز اعلام حریق و از سوی دیگر به یک مقاومت انتهایی متصل است .

مشخصات نوعی آشکار ساز حرارتی خطی :

ساخت شرکت :               پروتک

مقاومت :                      ۲/۰ اهم به ازای هر فوت

ظرفیت خازنی :              ۳۰پیکو فاراد به ازای هر فوت

حد اکثر طول :               ۳۵۰۰ فوت به عنوان یک منطقه

طول حلقه :                    ۵۰۰ فوت به صورت کلاف

حد اکثر دما برای هشدار :   در نوع آنالوگ ۲۶۰ درجه سانتی گراد

                                 در نوع دیجیتال ۱۸۰ درجه سانتی گراد

                                 در نوع ترموکوپلی ۱۷۷ درجه سانتی گراد

   اندازه :

                                در نوع آنالوگ ۲۸/۲ میلی متر

                               در نوع دیجیتال ۴ میلی متر

                                در نوع ترموکوپلی ۱۷۵/۳ میلی متر